Op 25 juni 1903 wordt Jan Jacob de Groot in Oude Pekela (Groningen) geboren als zoon van timmerman Kornelis de Groot (ca. 1866) en Jacobje Meijer (Nieuwe Pekela 1865). Jan is de jongste van drie kinderen. Net als zijn vader wordt hij timmerman en opzichter in de bouw. In Den Ham leert hij zijn vrouw Eibelliena Jacoba Westera (Den Ham 1903) kennen. In maart 1928 trouwt het paar en vestigt zich in Vroomshoop. Ze krijgen 7 kinderen en starten samen een houthandel, terwijl Eibelliena daarnaast ook hoeden maakt met haar zussen. Jan maakt naast kippenhokken al gauw kapschuren en landhuisjes. En zo ontstaat De Groots Houtbouw, dat uitgroeit tot een groot bedrijf. Eind jaren dertig begint hij ook een speelgoedfabriek, waar houtrestanten worden verwerkt en veel mensen met een beperking aan de slag gaan.

De oorlog

De Groot krijgt veel zakelijke opdrachten van defensie en zo komt hij in de oorlog op een door de Duitsers gevorderde vliegbasis in Leeuwarden te werken. Zijn fabriekspersoneel wordt daardoor behoed voor de Arbeitseinsatz. Hij besluit tegelijkertijd verzetsactiviteiten op zich te nemen en helpt de ondergrondse te financieren, zonder officieel lid te worden. Vrachtwagens van de zaak smokkelen verstopt onder speelgoed eten naar het westen. In een luxe Chevrolet op houtgas reist De Groot door heel Nederland en vervoert onder andere piloten, wapens en munitie. Met een bordje van de Wehrmacht mag hij overal doorrijden. Het lukt hem om de chef van zijn zagerij eigenhandig uit Kamp Amersfoort te bevrijden. Voor onderduikers – waaronder een burgemeester – bouwt hij op eigen grond en bij de buren houten huisjes als schuilplekken. Joden helpt hij ook. Ook is hij betrokken bij de droppings op het Stegerveld (in gang gezet in najaar 1944). Zijn zwager Frits Haselhoff (getrouwd met Eibelliena’s zus Jantje) is commandant van de RVV in Vroomshoop en via hem duiken in november 1944 drie Belgische parachutisten – die al bij verschillende verzetsstrijders in de omgeving hebben gebivakkeerd – onder in een grote woonwagen in De Groots appelhof. Ze maken deel uit van het Engelse leger en zijn rondom de slag om Arnhem boven Drenthe uitgeworpen. Er is een zender en veel munitie, maar de plek wordt verraden (wellicht door NSB’er Bonko Rotgers uit Bergentheim).

Op 4 december ‘s avonds omsingelen bewakers van Kamp Erika uit Ommen de woonwagen. De piloten ontkomen, maar De Groot – die avondeten had gebracht – en knokploeglid Jan van der Haar worden gearresteerd. De laatste is nog herstellend van een gebroken enkel en vraagt De Groot bij hem te blijven. De twee mannen belanden in Kamp Erika en daarna in het huis van bewaring in Almelo, waar ze ter dood worden veroordeeld. Hun weg eindigt in De Kruisberg. Eibelliena is hoogzwanger als op zondagochtend 4 maart voor kerktijd de dominee het gezin Jan de Groots doodstijding brengt. Door het grote verdriet gaat de roes van de bevrijding in april aan hen voorbij. De houthandel is leeggeroofd, maar na de oorlog zet Eibelliena het bedrijf met hulp van een paar oude werknemers zeer succesvol voort. Voor het emotioneel welzijn van haar kinderen thuis heeft ze helaas minder tijd. Die moeten zichzelf redden. Een dochter en zoon van De Groot bezoeken de herdenking in Varsseveld nog jaarlijks.

Leer Jan Jacob de Groot kennen